Markanız yapay zekâ cevaplarında neden görünmüyor?

Markanız ChatGPT, Gemini ya da Perplexity cevaplarında geçmiyorsa sebep çoğunlukla üç şeyden biridir. Botlar sayfanıza giremiyordur, sayfalarınız cevap kurmaya elverişli değildir ya da markanız hakkında net ve tutarlı bilgi yoktur. Hangisinin sizin durumunuz olduğunu bulmak için bu sistemlerin cevabı nasıl kurduğuna bakmak gerekiyor. Aşağıda bunu şirketlerin kendi belgelerine dayanarak anlatıyoruz. Baştan söyleyelim: hiçbir ajans, araç ya da ayar bir cevapta yer almanızı garanti edemez. Yapılabilecek şey engelleri kaldırmak, sayfaları cevaba uygun yazmak ve sonucu ölçmektir.

Yapay zekâ cevabı modelin bilgisinden mi gelir, o anki aramadan mı?

Şirketler bu işleri ayrı botlara bölmüş. Bir bot içeriği modeli eğitmek için toplar. Başka bir bot arama sonuçlarında siteleri göstermek için tarama yapar. Üçüncü bir bot da biri soru sorunca o an sayfayı açıp okur. OpenAI'ın bot belgesi bunu açıkça yazıyor. GPTBot eğitim içindir. OAI-SearchBot ChatGPT aramasında siteleri göstermek içindir. ChatGPT-User ise kullanıcının isteğiyle sayfaya giden ajandır. Anthropic ve Perplexity de aynı ayrımı yapıyor.

Belgeler bunun sonucunu tek cümleyle söylemiyor, bu bizim yorumumuz. Cevaba kaynak girmek çoğunlukla arama ve kullanıcı botlarının sayfanıza ulaşabilmesine bağlı. Eğitim botuna izin vermek ya da vermemek ayrı bir karar. Şirketler kaynak seçim ölçütlerini ayrıntılı açıklamıyor. Bu yüzden aşağıdaki öneriler bir sıralama formülü değil, engelleri ve eksikleri gideren işlerdir.

Hangi bot ne işe yarar, engellerseniz ne olur?

Tabloda her şirketin kendi belgesinde yazan bot adları var. Sütunlar botun işine göre ayrıldı.

• GPTBot'u engellemek ChatGPT aramasında görünmenizi kapatmaz. OAI-SearchBot'u engellerseniz kapatır. OpenAI'a göre bu botu reddeden siteler ChatGPT arama cevaplarında gösterilmiyor. Yalnız gezinme bağlantısıyla çıkabiliyorlar.
• Anthropic'in belgesine göre Claude-SearchBot'u engellemek içeriğinizin arama için dizinlenmesini durdurur. Claude-User'ı engellemek de kullanıcı sorusu sırasında içeriğinizin getirilmesini önler. İkisi de görünürlüğü azaltabilir. ClaudeBot ise yalnız eğitim içindir.
• Kullanıcı botları robots.txt'e her zaman uymaz. OpenAI, ChatGPT-User için robots.txt kurallarının uygulanmayabileceğini yazıyor. Perplexity-User için de Perplexity aynısını söylüyor, çünkü isteği bir kullanıcı başlatıyor. Bu botları robots.txt ile durdurmaya güvenmeyin.
• Google-Extended ayrı bir tarayıcı değil, robots.txt'te kullanılan bir jeton. Google'ın tarayıcı belgesi bunun Gemini eğitimi ve bazı sistemlerdeki dayanak kullanımı için olduğunu yazıyor. Google Arama'ya dahil olmayı ve sıralamayı etkilemiyor.
• Robots.txt değişikliği anında geçerli olmaz. OpenAI ve Perplexity belgeleri sistemlerin uyum sağlaması için yaklaşık 24 saat ya da daha fazla zaman gerektiğini söylüyor.

Eğitim botlarına izin vermek bir iş kararıdır ve doğru cevap sektörünüze göre değişir. Arama botlarını açık bırakmak ise görünür olmak istiyorsanız ilk şarttır.

Robots.txt açık olduğu halde botlar neden içeri giremeyebilir?

Çünkü sayfanıza önce hosting, CDN ya da güvenlik duvarı karşılıyor, robots.txt'e sonra bakılıyor. Bu katmanlar bot gibi görünen istekleri siz haberdar olmadan engelleyebilir. Cloudflare 1 Temmuz 2025'te varsayılanı yapay zekâ tarayıcılarını ödeme yapmadıkça engelleme yönüne çevirdiğini duyurdu. Güncel varsayılanın ne olduğunu bilmiyoruz ve sağlayıcıya göre değişir, bu yüzden kendi panelinize bakmanız gerekiyor.

• CDN ve güvenlik duvarı panelinde yapay zekâ botlarıyla ilgili bir engelleme ya da bot yönetimi ayarı var mı kontrol edin.
• Sunucu erişim günlüğünde OAI-SearchBot, Claude-SearchBot ve PerplexityBot adlarını arayın. Yanıt kodu 403 ya da 429 ise engel robots.txt'ten değil, ağ katmanından geliyor demektir.
• OpenAI, arama botunun yayımladığı IP aralıklarına da izin vermenizi öneriyor. Bot adı kolay taklit edilir, bu yüzden izni ad yerine şirketin yayımladığı aralıkla vermek daha sağlam olur. Bu son cümle bizim mantık yürütmemiz.

Google'ın yapay zekâ özetleri için ayrıca bir şey yapmak gerekir mi?

Hayır. Google'ın yapay zekâ özellikleri belgesi bir şey istiyor: sayfa dizinde olmalı ve snippet ile gösterilebilmeli. O zaman AI Özetleri ve AI Modu'nda destekleyici bağlantı olabilir. Ek teknik koşul yok. Özel bir schema.org işaretlemesi ya da yeni bir yapay zekâ metin dosyası da gerekmiyor.

"There are no additional requirements to appear in AI Overviews or AI Mode." Google Search Central. Türkçesi: "AI Özetleri ya da AI Modu'nda yer almak için ek bir koşul yok."

Ama bu işin kolay olduğu anlamına gelmez. Normal SEO temelleri yerinde değilse yapay zekâ özelliklerinde de yer almazsınız. Sayfanız dizinde değilse hiçbir ince ayar işe yaramaz. Search Console'da sayfanın dizine eklenmediğini görüyorsanız önce nedenini bulun. Sebep bazen soft 404 gibi teknik bir hatadır. Google aynı belgede garanti de vermiyor: koşulları karşılamak taranmayı, dizine alınmayı ya da gösterilmeyi güvenceye almıyor.

Google bu özelliklerin bir soruyu tek aramayla değil, alt konulara ve veri kaynaklarına yayılan birkaç ilgili aramayla cevapladığını söylüyor. Belgede bu yöntemin adı query fan-out. Sonuçta klasik aramadan daha geniş ve çeşitli bir bağlantı kümesi gösterilebiliyor.

Bunun sizin için anlamı şu: tek bir anahtar kelimede yarışmak yerine, bir konunun yan sorularını da cevaplayan sayfalar işe yarayabilir. Bu yorum bizim, belge bir yazım tavsiyesi vermiyor. Konunun alt sorularını ayrı başlıklarla cevaplamak bunu doğal biçimde karşılar.

Bir de ters yönden bakın. Google, bu özelliklerde görünen içeriği sınırlamak isteyenlere nosnippet, data-nosnippet, max-snippet ve noindex denetimlerini gösteriyor. Sayfanın snippet ile gösterilebilir olması şart olduğuna göre, bu etiketleri yanlışlıkla koyduysanız kendinizi dışarıda bırakabilirsiniz. Bu çıkarım bizim. Şablonunuzda ya da eklentinizde kalmış bir nosnippet olup olmadığına bakın.

llms.txt konusunu ayrıca llms.txt nedir yazımızda anlattık. Google'ın kendi belgesi bu tür dosyaların AI Özetleri için gerekmediğini söylüyor. Başka sistemlerde işe yarayıp yaramadığı ayrı bir konu.

Cevaba girebilecek bir paragraf nasıl yazılır?

Soruyu ilk cümlede cevaplayan ve tek başına okunduğunda da anlaşılan paragraf yazın. Bu bir Google kuralı değil, yazım önerimiz. Mantığı basit: bir sistem sayfanızdan bir parça alacaksa, o parçanın önceki paragrafa bakmadan anlaşılması gerekir.

• Başlığı gerçek bir soru biçiminde yazın, altındaki ilk cümle o soruya cevap versin. Girişi dolambaçlı bırakmayın.
• Bölümde "bu", "yukarıda anlattığımız" gibi önceki metne yaslanan ifadelerden kaçının. Konunun adını yeniden yazın.
• Rakam, ad ve tarih verirseniz kaynağını da yanına koyun. Okur da, onu kaynak alan bir sistem de neye dayandığını görsün.
• Kanıtlayamadığınız iddiayı yazmayın. Yapay zekâ cevapları sayfalardaki bilgiyi aktardığı için, sitenizdeki yanlış ya da abartılı bir cümle başka yerde sizin adınızla tekrarlanabilir. Bu da bizim çıkarımımız, belgelerde böyle bir cümle yok.
• Sayfadaki yapılandırılmış veri görünen metinle eşleşmeli. Google bunu aynı belgede genel SEO uygulaması sayıyor.

Hangi iddiaya nasıl kanıt aradığımızı yayından önce içerik kontrolü yazımızda anlattık.

Firma bilginiz her yerde aynı mı?

Ad, adres, telefon ve kuruluş yılı sitenizde ve dışarıda aynı yazılmalı. Bu bir belge kuralı değil, mantık yürütmesi. İki farklı adres ya da iki farklı kuruluş yılı bulan bir sistem hangisinin doğru olduğunu bilemez. Bilmeyince de eksik ya da yanlış bir şey söyleyebilir.

• Sitenizdeki künye, iletişim sayfası ve altbilgiyi aynı metinden besleyin. Üç yerde üç farklı yazım olmasın.
• Google işletme profilinizi, sosyal profillerinizi ve üye olduğunuz dizinleri tek tek açıp karşılaştırın. Eski adres, eski telefon ve taşınma öncesi unvan çoğu zaman bu kayıtlarda kalabilir.
• Organization gibi bir yapılandırılmış veri kullanıyorsanız içindeki değerler sayfada görünen bilgiyle aynı olsun.
• Firma bilgisinde de kanıt kuralı geçerli. Kuruluş yılını belgeyle gösterebiliyorsanız yazın, gösteremiyorsanız yazmayın.

Yapay zekâ görünürlüğünü nasıl ölçersiniz?

Tek bir yerden ölçemezsiniz. Her aracın gösterdiği ve göstermediği şey farklı, o yüzden dördüne birden bakmak gerekiyor.

• Google Analytics 4: trafik kaynakları raporunda chatgpt.com ya da perplexity.ai gibi alan adlarını arayın. Yönlendiren bilgisi gelmeyen ziyaretler Doğrudan'a düşebilir, yani bu sayı gerçek trafiğin altında kalabilir. Bu tarayıcı davranışı ile ilgili genel bir bilgi, tek bir AI aracının belgesi değil.
• Search Console: Google belgesine göre AI Özetleri ve AI Modu trafiği Performans raporunda Web arama türü içinde sayılıyor. Bu trafiği yalnız başına gösteren ayrı bir rapordan belge söz etmiyor.
• Bing Webmaster Tools: Microsoft'un duyurusuna göre AI Performans raporu içeriğinizin kaç kez kaynak gösterildiğini sayıyor. Kapsamı Microsoft Copilot, Bing'deki yapay zekâ özetleri ve seçili ortak entegrasyonlar. Atıf alan sayfaları ve dayanak sorgularını listeliyor. Tıklama verisinden söz etmiyor, dayanak sorgularının da örnek olduğunu belirtiyor.
• Elle deneme: markanızı ve hizmetinizi sorular sorarak deneyin. Cevaplar her denemede değişebilir ve soran kişiye göre uyarlanabilir. Bu bir ölçüm sonucu değil, bizim mantık yürütmemiz. Tek bir denemeyi sonuç saymayın, aynı soruyu haftalar boyunca aynı biçimde sorup not alın.

Bugün hangi sırayla başlamalısınız?

En ucuz ve en çabuk iş erişime bakmak, en uzun iş içerik ve bilgi tutarlılığıdır. Bu sırayla ilerleyin:

1. Robots.txt dosyanızı açın ve OAI-SearchBot, Claude-SearchBot, PerplexityBot ve Googlebot'un engellenmediğini görün.
2. Güvenlik duvarı ayarını ve erişim günlüğünü yukarıda anlattığımız gibi gözden geçirin.
3. Önemli sayfalarınızın Search Console'da dizinde olduğunu ve nosnippet gibi bir etiket taşımadığını doğrulayın.
4. Para getiren sayfalarınızda her başlığın altında soruyu ilk cümlede cevaplayın.
5. Firma bilginizi tek bir metinde tutun ve her yere oradan kopyalayın.
6. GA4, Search Console ve Bing Webmaster Tools'u açın. Bugünün değerini not edin, ilk karşılaştırmayı birkaç hafta sonra yapın.
7. Eğitim botlarına izin verip vermeyeceğinize bilinçli karar verin ve robots.txt'e yansıtın.

Bu işleri sitenizde birlikte yapmak isterseniz yapay zekâ arama görünürlüğü hizmet sayfamıza bakın ya da bize yazın.

Bu yazıda hangi resmî kaynaklara dayandık?

• OpenAI: botlar belgesi
• Anthropic: web taraması ve bot bilgisi
• Perplexity: bot rehberi
• Google: yaygın tarayıcılar ve Google-Extended
• Google: yapay zekâ özellikleri ve web siteniz
• Cloudflare: varsayılan engelleme duyurusu
• Microsoft: Bing AI Performans raporu

Belgelerde bulunmayan yorumlarımızı metinde ayrıca işaretledik. Şirketler bot adlarını ve davranışlarını değiştirebilir, kullanmadan önce güncel sayfaya bakın.